ಜೈಪುರ: ದೇಶದ ಕೃಷಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಬದಲಾವಣೆ ತರುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನಿಟ್ಟಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆಗಳು ಯಾವುದೇ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಹಾವಳಿಯಿಲ್ಲದೆ ನೇರವಾಗಿ ರೈತರನ್ನು ತಲುಪಬೇಕು ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದೇಶದ ಪ್ರತಿ ರೈತನಿಗೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ‘ಫಾರ್ಮರ್ ಐಡಿ’ (ರೈತ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ) ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ.
ಮಂಗಳವಾರ ಸುದ್ದಿಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಸಚಿವ ಶಿವ್ರಾಜ್ ಸಿಂಗ್ ಚೌಹಾಣ್ ಅವರು ಈ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಯೋಜನೆಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು.
ನೇರ ಸೌಲಭ್ಯ ವರ್ಗಾವಣೆ ಸುಲಭ (DBT)
ರೈತರಿಗೆ ಸಿಗಬೇಕಾದ ಸವಲತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ವಿತರಿಸುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಹಿಂದಿರುವ ಮೂಲ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.
- ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜ ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರ: ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ರೈತರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜ ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರ ವಿತರಣೆಯು ಈ ಫಾರ್ಮರ್ ಐಡಿ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯಲಿದೆ.
- ಅನುದಾನ ಬಿಡುಗಡೆ: ಕೃಷಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ಅಥವಾ ಅನುದಾನವು ಈ ಐಡಿ ಮೂಲಕವೇ ರೈತರ ಖಾತೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಜಮೆಯಾಗಲಿದೆ.
- ಪ್ರಗತಿ ವರದಿ: ಈಗಾಗಲೇ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ರೈತರ ಐಡಿ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಭರದಿಂದ ಸಾಗಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ ಎಂದು ಸಚಿವರು ತಿಳಿಸಿದರು.
ಬೆಳೆ ಕೇಂದ್ರಿತ ಕೃಷಿಗೆ ಒತ್ತು (Crop-Specific Agriculture)
ಕೇವಲ ಐಡಿ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗೂ ಸರ್ಕಾರ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಆಯಾ ಪ್ರದೇಶದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಯಾವ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯುವುದು ಸೂಕ್ತ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ರೈತರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲು ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು:
- ದತ್ತಾಂಶ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯದ ಮಣ್ಣು, ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು (Data) ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಗುವುದು.
- ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ: ಈ ಅಧ್ಯಯನದ ವರದಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆಯಾ ಭಾಗದ ರೈತರಿಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಯಾವ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ನಿಖರ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲಾಗುವುದು.
- ಸಮಾಲೋಚನೆ: ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಈಗಾಗಲೇ ಎಲ್ಲ ರಾಜ್ಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.
ರೈತರ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ತರಲು ಈ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿ ನಿಲ್ಲಲಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರು ವಿಶ್ವಾಸ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಹುದ್ದೆ ತೊರೆದು ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಖರೀದಿಸಿದ ರೈತ: ಬಸ್ತಾರ್ನ ಕೃಷಿ ಋಷಿಯ ₹25 ಕೋಟಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ!
ವಿಶೇಷ ವರದಿ: ಬ್ಯಾಂಕ್ನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಹಣದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕೈಗಳು ಇಂದು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ. “ಕೃಷಿ ಲಾಭದಾಯಕವಲ್ಲ” ಎಂದು ಮೂಗು ಮುರಿಯುವವರ ಮುಂದೆ ಚತ್ತೀಸ್ಗಢದ ಬಸ್ತಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಾಜಾರಾಮ್ ತ್ರಿಪಾಠಿ ಎಂಬ ಛಲಗಾರ ಅಸಾಧ್ಯವಾದುದನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೇವಲ 5 ಎಕರೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಇವರ ಪಯಣ ಇಂದು 1,000 ಎಕರೆಗೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದ್ದು, ಇಂದು ತಮ್ಮ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ವಂತ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಖರೀದಿಸುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದ್ದಾರೆ.
ಕೌಟುಂಬಿಕ ವೃತ್ತಿಯತ್ತ ಒಲವು: ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ
ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣದ ನಂತರ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಬೆಷನರಿ ಆಫೀಸರ್ ಆಗಿ ವೃತ್ತಿ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದ ತ್ರಿಪಾಠಿ ಅವರಿಗೆ ಕೃಷಿಯೆಂದರೆ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಅಪಾರ ಒಲವು. ಕಚೇರಿಯ ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೊಲದ ಹಸಿರೇ ಹೆಚ್ಚು ಆಪ್ತವೆನಿಸಿತು. 1996ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರೈತರಾಗಿ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಇಳಿದರು.
ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿ
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬೆಳೆಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆಯಿರುವ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲು ತ್ರಿಪಾಠಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಇವರ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹಿಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳೆಂದರೆ:
- ಬಿಳಿ ಮಸ್ಲಿ (White Musli)
- ಅಶ್ವಗಂಧ (Ashwagandha)
- ಕಾಳುಮೆಣಸು ಮತ್ತು ಸ್ಟೇವಿಯಾ (Stevia)
ಇಂದು ಇವರ ‘ಮಾ ದಂತೇಶ್ವರಿ ಹರ್ಬಲ್ ಗ್ರೂಪ್’ ವಾರ್ಷಿಕ ₹25 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇವರು ಬೆಳೆದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ರಫ್ತಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಬಳಕೆ
ರೈತರೊಬ್ಬರು ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಖರೀದಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ವಿಷಯವಲ್ಲ, ಅದು ತಾಂತ್ರಿಕ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ತ್ರಿಪಾಠಿ. ಸುಮಾರು ₹7 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ ‘ರಾಬಿನ್ಸನ್ R-44’ ಮಾದರಿಯ 4 ಸೀಟರ್ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಅವರು ಬುಕ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
- ಉದ್ದೇಶ: 1,100 ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಸಿಂಪಡಣೆ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಗಳ ನಿರಂತರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ.
- ತರಬೇತಿ: ಇವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಸಹೋದರ ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ಏವಿಯೇಷನ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ಪೈಲಟ್ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಆದಿವಾಸಿ ರೈತರ ಬೆನ್ನೆಲುಬು
ತ್ರಿಪಾಠಿ ಅವರ ಸಾಧನೆ ಕೇವಲ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಲಾಭಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ನಕ್ಸಲ್ ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬಸ್ತಾರ್ನಲ್ಲಿ 400ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬುಡಕಟ್ಟು (Tribal) ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಅವರು ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮಾರು 80,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೈತರಿಗೆ ಇವರು ಜೈವಿಕ ಕೃಷಿಯ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
“ನಿಜವಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದು. ಹಳ್ಳಿಗಳು ಲಾಭದಾಯಕವಾದರೆ ಮಾತ್ರ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಸುಧಾರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ,” ಎಂಬುದು ಇವರ ಗಟ್ಟಿ ನಂಬಿಕೆ.
ಮೂರು ಬಾರಿ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ‘ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರೈತ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿರುವ ರಾಜಾರಾಮ್ ತ್ರಿಪಾಠಿ, ಇಂದು ಭಾರತದ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಕೃಷಿಯನ್ನೇ ವೃತ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ದಾರಿದೀಪವಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ತ್ರಿಪಾಠಿ ದೇಶಕ್ಕೆ ಲಾಭದಾಯಕ ಕೃಷಿಯ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಛತ್ತೀಸ್ಗಢದ ಕೊಂಡಗಾಂವ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಹೈ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಮಲ್ಟಿ-ಲೇಯರ್ಡ್ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ (HVML) ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಲಂಬ ಕೃಷಿಯ ಹೊಸ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅಳಿದುಳಿದ 32 ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ 25 ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ರೆಡ್ ಡೇಟಾ ಬುಕ್ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಸುಮಾರು 150 ಅಪರೂಪದ ಜಾತಿಯ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತೇಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ, 700 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ಕುಟುಂಬಗಳು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಗಿದೆ.
ಈ ನವೀನ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು, ದೇಶಾದ್ಯಂತದ ರೈತರು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧಕರು ಮಾ ದಂತೇಶ್ವರಿ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ತೋಟಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸಾವಿರಾರು ಸಂದರ್ಶಕರು ಅವರ ತೋಟಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ರೈತರು ಈ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
- ದೇಶದ ಮೊದಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಸಾವಯವ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ತೋಟ, ಮಾ ದಂತೇಶ್ವರಿ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ತೋಟವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಮರಗಳು, ಪೊದೆಗಳು, ಬಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಮರಗಳ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿರುವ ಬೆಳೆಗಳ ‘ಹೈ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಮಲ್ಟಿ-ಲೇಯರ್ಡ್ ಮಾದರಿ’ (HVML) ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಎಥ್ನೋ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ 160 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಔಷಧೀಯ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬೀಜಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಚಾರದೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
- ಬೆಚ್ಚಗಿನ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಇಳುವರಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಇಂತಹ ಜಾತಿಯ ಕರಿಮೆಣಸನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
- ಕಹಿ ಸ್ಟೀವಿಯಾವನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತ್ರಿಪಾಠಿಯವರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ, ಕೊಂಡಗಾಂವ್ನಲ್ಲಿ 34 ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಸಾವಯವ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಈ ಕರಿಮೆಣಸು ಮತ್ತು ಕಹಿ ಸ್ಟೀವಿಯಾವನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಮಾದರಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಬಸ್ತಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 1100 ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ರೈತ ಗುಂಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸುಸ್ಥಿರ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮಾ ದಂತೇಶ್ವರಿ ಹರ್ಬಲ್ ಫಾರ್ಮ್ನಲ್ಲಿ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ವಿಶೇಷ ಫಾರ್ಮ್ ಆಗಿದೆ. ಬಸ್ತಾರ್ ಪ್ರದೇಶ, ಸಾಲ್ನಾ, ಪಲ್ನಾ, ಮರಂಗ್ಪುರಿ, ರಾಂಧನಾ, ಮಕ್ಡಿ, ಚಿಕಲ್ಪುಟಿ, ಸಂಬಲ್ಪುರ್, ಚಪ್ಕಾ, ಪೋಲೆಂಗ್ ಮತ್ತು ಕಾರಂಜಿ ಗ್ರಾಮಗಳ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ, ರೈತ ಗುಂಪುಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ 700 ಎಕರೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತರಕಾರಿ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಡಾ. ತ್ರಿಪಾಠಿ 1996 ರಿಂದ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಈ 33 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಅನುಕರಣೀಯ ಕೃಷಿ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮಾ ದಂತೇಶ್ವರಿ ಹರ್ಬಲ್ ಫಾರ್ಮ್ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯವು ಆಕರ್ಷಕ ನೋಟವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಮತ್ತು ಲಾಭದಾಯಕ ಕೃಷಿಯ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಏಕೈಕ ಫಾರ್ಮ್ ಆಗಿದೆ. ಈ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ, 3.4 ಲಕ್ಷ ಮರಗಳು ಮತ್ತು 240 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೀತಿಯ ಔಷಧೀಯ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು, ಮಸಾಲೆಗಳು, ಆರೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಬೆಳೆಗಳು, ಜರ್ಮ್ ಪ್ಲಾಜಾವನ್ನು ಬೆಳೆ ಚಕ್ರದ ಮೂಲಕ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬೆಳೆ ಆಧಾರಿತ ಕೀಟಗಳು ಹೆಚ್ಚು ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಔಷಧೀಯ ಮತ್ತು ಆರೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಬೆಳೆಗಳ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯ ಮೆಡಿಕೊ ಅರಣ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.
- ಕಳೆದ 20 ವರ್ಷಗಳಿಂದ, ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ರೈತರು ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ, ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳ ಕೃಷಿ, ಸಾವಯವ ಗೊಬ್ಬರ ತಯಾರಿಕೆ, ಸಾವಯವ ಕೀಟನಾಶಕಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲೀಂಧ್ರನಾಶಕಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಉಚಿತ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, 70 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೈತರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
- ಕೊಂಡಗಾಂವ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಅಂಗಾಂಶ ಕೃಷಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಕುರಿತು ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಸಾರಜನಕ ಸ್ಥಿರೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಪಾಲುದಾರರಾದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ತೇಗದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯೋಜನದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಕೊಂಡಗಾಂವ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಮಾ ದಂತೇಶ್ವರಿ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕೊಯ್ಲು ನಂತರದ, ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಅಶ್ವಿನಿ ಮತ್ತು ಭರಣಿ (ಏಪ್ರಿಲ್ – ಮೇ)
ದಿನಾಂಕ: ಅಶ್ವಿನಿ (ಏಪ್ರಿಲ್ 14 – ಏಪ್ರಿಲ್ 27) | ಭರಣಿ (ಏಪ್ರಿಲ್ 27 – ಮೇ 11)
ಕೃಷಿ ಮಹತ್ವ: ಇವುಗಳನ್ನು ‘ಮುಂಗಾರು ಪೂರ್ವ ಮಳೆ’ ಅಥವಾ ‘ಬೇಸಿಗೆ ಮಳೆ’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
ರೈತರ ಚಟುವಟಿಕೆ: ಈ ಮಳೆಯು ಬೇಸಿಗೆ ಉಳುಮೆಗೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಇದರಿಂದ ಮಣ್ಣು ಹದವಾಗಿ, ಹಾನಿಕಾರಕ ಕೀಟಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮುಂಬರುವ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಭೂಮಿ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.
