ಬೆಂಗಳೂರು: ಸಿಲಿಕಾನ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ತಾಪ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಆರೋಗ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಜಿಲ್ಲಾ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಮಹತ್ವದ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.
ಬಿಸಿಗಾಳಿ (Heat Wave) ಹಾಗೂ ಹೀಟ್ ಸ್ಟ್ರೋಕ್ಗೆ ಒಳಗಾಗದಂತೆ ಜನರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
೧. ವಸ್ತ್ರವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ
- ಹಗುರವಾದ, ಸಡಿಲವಾದ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಹತ್ತಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಕಪ್ಪು ಅಥವಾ ಬಿಗಿಯಾದ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ.
- ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಕನ್ನಡಕ (Sunglasses), ಟೋಪಿ ಅಥವಾ ಛತ್ರಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ. ಕಾಲಿಗೆ ಪಾದರಕ್ಷೆ ಧರಿಸುವುದನ್ನು ಮರೆಯಬೇಡಿ.
- ದೂರದ ಪ್ರಯಾಣವಿದ್ದರೆ ಆದಷ್ಟು ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಸದಾ ನೀರಿನ ಬಾಟಲಿಯನ್ನು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
೨. ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪಾನೀಯಗಳ ಸೇವನೆ
- ಬಾಯಾರಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಿರಿ.
- ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಲಸ್ಸಿ, ಶರಬತ್, ನಿಂಬೆ ಹಣ್ಣಿನ ರಸ, ಮಜ್ಜಿಗೆ ಸೇವನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ.
- ನಿರ್ಜಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್, ಅತಿಯಾದ ಟೀ, ಕಾಫಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬೊನೇಟೆಡ್ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಡಿ.
- ಹಳಸಿದ ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯಿಂದ ದೂರವಿರಿ. ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಕರ್ಬೂಜ, ಕಿತ್ತಳೆ, ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಅನಾನಸ್ ಹಾಗೂ ಸೌತೆಕಾಯಿಗಳಂತಹ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿ.
೩. ಕೆಲಸದ ಅವಧಿ ಮತ್ತು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ
- ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ೧೨ ರಿಂದ ೩ ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಆದಷ್ಟು ತಪ್ಪಿಸಿ.
- ಹೊರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು ತಲೆ, ಕುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೈಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಒದ್ದೆಯಾದ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಬಹುದು.
೪. ಇವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನವಿರಲಿ
- ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳು, ಸಣ್ಣ ಮಕ್ಕಳು, ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಹಾಗೂ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಿ.
- ಹೃದ್ರೋಗ ಮತ್ತು ರಕ್ತದೊತ್ತಡದಂತಹ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವವರು ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಾಡಬಾರದು.
- ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೂ ನೆರಳಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳಿಗೆ ಕುಡಿಯಲು ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ನೀರನ್ನು ಒದಗಿಸಿ.
ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಸಲಹೆ: ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ ಕೂಡಲೇ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ. ಆರೋಗ್ಯವೇ ಭಾಗ್ಯ, ಬಿಸಿಲಿನ ಜಾಗ್ರತೆ ನಿಮ್ಮ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿರಲಿ.
ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರದಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪದ ‘ವೈಟ್ ಸಾಕ್ಸ್’ ಟೆರಾಂಟುಲಾ ಜೇಡ ಪತ್ತೆ: ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಜೀವಿ ಈಗ ಸಂಶೋಧಕರ ಕುತೂಹಲ!
ವರದಿ:
ನೆಲಮಂಗಲ: ಪ್ರಕೃತಿಯ ವಿಸ್ಮಯಗಳು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಅನಾವರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ದಟ್ಟ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದ ಅತ್ಯಂತ ಅಪರೂಪದ ಹಾಗೂ ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ‘ಟೆರಾಂಟುಲಾ’ (Tarantula) ಜೇಡವೊಂದು ಈಗ ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನೆಲಮಂಗಲ ತಾಲೂಕಿನ ಮರಳಕುಂಟೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ.
ಸಂಶೋಧನೆಯ ವಿವರ:
ಮರಳಕುಂಟೆ ಗ್ರಾಮದ ಬಯಲು ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯ ಸಂಶೋಧಕರಾದ ಮಂಜುನಾಥ್ ಎಸ್. ಮತ್ತು ಸುನಿಲ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ತಂಡ ಈ ಅಪರೂಪದ ಜೇಡವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದೆ. ಈ ಜೇಡವು ‘ಥೆರಾಫೋಸಿಡೆ’ (Theraphosidae) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, ನೆಲದಲ್ಲಿ ಬಿಲ ತೋಡಿ ವಾಸಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
‘ವೈಟ್ ಸಾಕ್ಸ್’ ಟೆರಾಂಟುಲಾದ ವಿಶೇಷತೆಗಳೇನು?
- ದೇಹದ ರಚನೆ: ಈ ಜೇಡಗಳು ಕಪ್ಪು, ಬೂದು ಅಥವಾ ಕಂದು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದು, ನೋಡುಗರಲ್ಲಿ ಬೆರಗು ಮೂಡಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರ ಕಾಲುಗಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಕುಪ್ಪಳ (ಚುಕ್ಕೆಗಳಂತೆ) ಇರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ‘ವೈಟ್ ಸಾಕ್ಸ್ ಟೆರಾಂಟುಲಾ’ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಗಾತ್ರ: ಹೆಣ್ಣು ಜೇಡಗಳು ಸುಮಾರು 2 ರಿಂದ 3 ಇಂಚು ಉದ್ದವಿರುತ್ತವೆ. ಗಂಡು ಜೇಡಗಳಿಗಿಂತ ಇವು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತವೆ.
- ವಾಸಸ್ಥಾನ: ಇವು ಮಣ್ಣಿನ ಕೆಳಗೆ, ಎಲೆಗಳ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕಲ್ಲುಗಳ ಸಂದಿಯಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಬಿಲಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡು ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ.
ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಪಾತ್ರ:
ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯ ಸಂಶೋಧಕ ಮಂಜುನಾಥ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಜೇಡಗಳು ಪರಿಸರದ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಧಿಪದಿಗಳನ್ನು (Arthropods) ಬೇಟೆಯಾಡಿ ತಿನ್ನುವ ಮೂಲಕ ಕೀಟಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಕೃಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೂ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಆತಂಕಕಾರಿ ಸಂಗತಿಗಳು:
ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಈ ಅಪರೂಪದ ಜೇಡಗಳು ಇಂದು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು:
- ನಗರೀಕರಣ: ಅರಣ್ಯ ನಾಶ ಮತ್ತು ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ಅಭಾವದಿಂದ ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದೆ.
- ಅಕ್ರಮ ಸಾಗಾಣಿಕೆ: ಈ ಜೇಡಗಳಿಗೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಬೇಡಿಕೆಯಿದೆ. ಯುರೋಪ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಬೆಲೆ: ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಕರ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ, ಒಂದು ಜೇಡಕ್ಕೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ 1,000 ದಿಂದ 10,000 ರೂಪಾಯಿಗಳವರೆಗೆ ಬೆಲೆ ಇದೆ.
ತಜ್ಞರ ಮಾತು: “ಮಾನವನು ತನ್ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಅಪರೂಪದ ಜೀವಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು. ಇವು ವಿಷಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಆಹಾರ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯ.” — ಮಂಜುನಾಥ್ ಎಸ್., ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯ ಸಂಶೋಧಕ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮನವಿ: ನಿಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇಂತಹ ವಿಭಿನ್ನ ಜೀವಿಗಳು ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲದೆ, ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಅಥವಾ ತಜ್ಞರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಸಹಕರಿಸಿ.
ಶಾಲೆಯ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಗೆ ‘ಅಡಕೆ’ ಆಸರೆ: ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಯ ಉಳಿವಿಗೆ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶ್ರಮದಾನ
ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು: ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳು ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದೆ ಬಾಗಿಲು ಹಾಕುತ್ತಿರುವ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಶಾಲೆಯೊಂದನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರು ಸೇರಿ ಶಾಲಾ ಆವರಣದಲ್ಲೇ ‘ಅಡಕೆ ತೋಟ’ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಅಪರೂಪದ ಘಟನೆ ಕಾಫಿನಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶ್ರೀನಿವಾಸಪುರ ಗ್ರಾಮದ ಸರ್ಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯು ಇಂದು ಕೇವಲ ಅಕ್ಷರ ಕಲಿಯುವ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದೆ.
ಪಾಳು ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಭೂಮಿಗೆ ಮರುಜೀವ
ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಶಾಲೆಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪೊದೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿ ಪಾಳು ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಜಾಗವನ್ನು ಕಂಡು, ಇಲ್ಲಿನ ಶಿಕ್ಷಕರು ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಶಾಲೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕನಸು ಕಂಡರು. ಸುಮಾರು 16 ವರ್ಷಗಳ ನಿರಂತರ ಪತ್ರ ವ್ಯವಹಾರದ ನಂತರ, ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಯು ಈ ಜಾಗವನ್ನು ಶಾಲೆಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿತು. ಈ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಎಸ್ಡಿಎಂಸಿ (SDMC) ಸದಸ್ಯರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅಡಕೆ ತೋಟ ಮಾಡುವ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದರು.
ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ಗುರಿ
ಶಾಲೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಅನುದಾನವನ್ನೇ ಕಾಯುವ ಬದಲು, ಶಾಲೆಗೆ ಒಂದು ಶಾಶ್ವತ ಆದಾಯದ ಮೂಲವಿರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಹಿಂದಿನ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ.
- ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯ: ಈ ಅಡಕೆ ತೋಟದಿಂದ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸುಮಾರು 3,00,000 ರೂಪಾಯಿ ಆದಾಯ ಬರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
- ಬಳಕೆ: ಈ ಹಣವನ್ನು ಶಾಲೆಯ ಕಟ್ಟಡ ದುರಸ್ತಿ, ಪೀಠೋಪಕರಣ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಶ್ರಮದಾನ – ಶಿಕ್ಷಕರ ಬದ್ಧತೆ
ಈ ತೋಟ ನಿರ್ಮಾಣದ ಹಿಂದೆ ಶಿಕ್ಷಕರಾದ ಚಂದ್ರೇಗೌಡ ಮತ್ತು ಲಾವಣ್ಯ ಅವರ ಪರಿಶ್ರಮ ಅಪಾರವಾಗಿದೆ. ಇವರಿಗೆ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಸಾಥ್ ನೀಡಿದ್ದು, ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಶ್ರಮದಾನ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅಡಕೆ ಸಸಿಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು ಪೋಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ 1ರಿಂದ 5ನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ 26 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿದ್ದು, ಶಾಲೆಯ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಂಡು ಪೋಷಕರು ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಗರಿ
ಶಾಲೆಯ ಈ ಪರಿಸರ ಪ್ರೇಮಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ‘ಉತ್ತಮ ಎಸ್ಡಿಎಂಸಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ ಕೂಡ ಲಭಿಸಿದೆ. ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಪಠ್ಯೇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲಿನ ಮಕ್ಕಳು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
ಪತ್ರಕರ್ತರ ವಿಶೇಷ ಟಿಪ್ಪಣಿ:
“ಒಂದು ಶಾಲೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರವನ್ನೇ ನಂಬದೆ, ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದರೆ ಎಂತಹ ಅದ್ಭುತ ಬದಲಾವಣೆ ತರಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಶ್ರೀನಿವಾಸಪುರದ ಈ ಅಡಕೆ ತೋಟವೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಇತರ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ದಾರಿದೀಪವಾಗಲಿ.”
ಖಂಡಿತ, ಈ ಪತ್ರಿಕಾ ತುಣುಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ನಿಮ್ಮ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗುವಂತೆ ವಿಸ್ತೃತ ವರದಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಒಬ್ಬ ಅನುಭವಿ ಪತ್ರಕರ್ತನ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹೀಗೆ ಬರೆಯಬಹುದು:
ಮಕ್ಕಳ ಮನೋವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಬೇಸಿಗೆ ರಜೆ ಸಾಥ್: ಪೋಷಕರಿಗಿಲ್ಲಿದೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಸಲಹೆಗಳು
ಬೇಸಿಗೆ ರಜೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಮೋಜು-ಮಸ್ತಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಇದು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಆಲೋಚನಾ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲು ಸಿಗುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅವಕಾಶ. ಶಾಲೆಯ ಪಠ್ಯದ ಒತ್ತಡದಿಂದ ದೂರವಿರುವ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಹೊಸ ಕೌಶಲಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಲು ಪೋಷಕರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬಹುದು.
೧. ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲತೆ (Art & Creativity)
ಬಣ್ಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡುವುದು ಮಕ್ಕಳ ಕಲ್ಪನಾ ಲೋಕವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಳೆಯ ಪೇಪರ್, ಬಾಟಲಿಗಳು ಅಥವಾ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಹೊಸ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿ (Best out of Waste). ಇದು ಅವರಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಪ್ರೇಮದ ಜೊತೆಗೆ ‘ಸಮಸ್ಯೆ ಬಗೆಹರಿಸುವ’ ಗುಣವನ್ನೂ ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ. ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಬೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಅವರ ಏಕಾಗ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
೨. ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಟಗಳು (Intellectual Games)
ಪಜಲ್ ಬಿಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸುಡೋಕುಗಳಂತಹ ಆಟಗಳು ಮೆದುಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ವ್ಯಾಯಾಮ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇವು ತಾರ್ಕಿಕ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತವೆ. ಚೆಸ್ ಆಟವು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಮುಂದಾಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ತಾಳ್ಮೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಇರುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.
೩. ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಒಡನಾಟ (Nature Connection)
ಮನೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಗಿಡಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು, ಅವುಗಳಿಗೆ ದಿನವೂ ನೀರು ಹಾಕುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಹಿಸಿ. ಇದು ಅವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯ ಬಿಸಿಲಿಗೆ ತತ್ತರಿಸುವ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ನೀರು ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಇಡುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಸಿ; ಇದು ಅವರಲ್ಲಿ ಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ಕರುಣೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ.
೪. ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ (Physical & Social Activities)
ಕುಂಟೆಬಿಲ್ಲೆ, ಚೌಕಾಬಾರ, ಅಣ್ಣೆಕಲ್ಲು ಅಂತಹ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಟಗಳು ಏಕಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಗುಂಪುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು (Teamwork) ಕಲಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಯೋಗ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಮಾಡಿಸುವುದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತು ಮೂಡುತ್ತದೆ.
೫. ಪುಸ್ತಕ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸ (Reading Habit)
ದಿನಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ ೩೦ ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಕಥೆ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದಲು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿ. ಇದರಿಂದ ಅವರ ಶಬ್ದಕೋಶ ಹೆಚ್ಚುವುದಲ್ಲದೆ, ಭಾಷಾ ಜ್ಞಾನವೂ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಓದಿದ ಕಥೆಯನ್ನು ಅವರದ್ದೇ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲು ಹೇಳಿ, ಇದರಿಂದ ಅವರಲ್ಲಿ ಸಂವಹನ ಕಲೆ (Communication Skills) ಉತ್ತಮಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ: ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸು ಮೃದುವಾದದ್ದು. ಈ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ (ಮೊಬೈಲ್/ಟಿವಿ) ಬದಲು, ಇಂತಹ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸುವುದು ಅವರ ಭವಿಷ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.
ಭಿಕ್ಷುಕ ಕಂಡ ‘ರಾಜಯೋಗ’ದ ಕನಸು ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ ವಾಸ್ತವ
ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ಶ್ರೀಗಳವರ ‘ಕಥಾಮೃತ’ ಸರಣಿಯಿಂದ…
ನಮ್ಮ ಬದುಕು ಮತ್ತು ನಾವು ಕಾಣುವ ಕನಸುಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಎಳೆಯ ಅಂತರವಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಅಂತರವೇ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಸಂಭ್ರಮದ ತುತ್ತತುದಿಗೆ ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಾಸ್ತವದ ನೆಲಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪಳಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿರುವ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ಶ್ರೀಗಳ ಒಂದು ಸುಂದರ ನೀತಿ ಕಥೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಆನೆ ಕೊಟ್ಟ ಹಾರ: ಕನಸಿನ ಮೆರವಣಿಗೆ
ದೂರದ ಊರೊಂದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಭಿಕ್ಷುಕನಿದ್ದ. ಹಸಿವು ನೀಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಧರ್ಮಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುತ್ತಾ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಆತ, ಒಂದು ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಮಲಗಿದ್ದಾಗ ಅದ್ಭುತವಾದ ಕನಸೊಂದನ್ನು ಕಂಡ. ಆ ದೇಶದ ರಾಜನು ವಯೋಸಹಜ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ್ದ. ಆತನಿಗೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಮುಂದಿನ ರಾಜನನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಯಿತು.
ಪಟ್ಟದ ಆನೆಯ ಸೊಂಡಿಲಿಗೆ ಹೂವಿನ ಹಾರವನ್ನು ನೀಡಿ, ಆ ಆನೆಯು ಯಾರ ಕೊರಳಿಗೆ ಹಾರ ಹಾಕುತ್ತದೆಯೋ ಅವರೇ ಮುಂದಿನ ರಾಜ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ಊರಿನ ಗಣ್ಯರೆಲ್ಲರೂ ಸಾಲಾಗಿ ನಿಂತು ಆನೆ ತಮ್ಮ ಕೊರಳಿಗೆ ಹಾರ ಹಾಕಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಆ ಆನೆಯು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ದಾಟಿ ನೇರವಾಗಿ ಧರ್ಮಶಾಲೆಗೆ ಬಂದು, ಅಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಈ ಭಿಕ್ಷುಕನ ಕೊರಳಿಗೆ ಹಾರ ಹಾಕಿತು!
ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಿಕ್ಷುಕನ ಬದುಕು ಬದಲಾಯಿತು. ರಾಜ ಪೋಷಾಕು ತೊಡಿಸಿ, ಆನೆಯ ಮೇಲೆ ಅಂಬಾರಿ ಏರಿಸಿ ಭರ್ಜರಿ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಜಯಘೋಷಗಳು ಮೊಳಗುತ್ತಿದ್ದವು.
ಎಚ್ಚರಿಸಿದ ಸೊಳ್ಳೆ: ವಾಸ್ತವದ ದರ್ಶನ
ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಈ ರಾಜಯೋಗದ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಭಿಕ್ಷುಕನಿಗೆ ಹಠಾತ್ತನೆ ಒಂದು ಸೊಳ್ಳೆ ಕಚ್ಚಿತು. ಆ ಸಣ್ಣ ನೋವಿಗೆ ಆತ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡು ಕಣ್ಣು ಬಿಟ್ಟಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಆನೆಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಅಂಬಾರಿಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ! ತನ್ನ ಹರಿದ ಕೌದಿಯ ಮೇಲೆ ಧರ್ಮಶಾಲೆಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ತಾನು ಮಲಗಿರುವುದು ಅವನಿಗೆ ಅರಿವಾಯಿತು.
ಪತ್ರಕರ್ತನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: ನಮಗೇಕೆ ಈ ಕಥೆ ಮುಖ್ಯ?
ಈ ಪುಟ್ಟ ಕಥೆ ನಮ್ಮ ಇಂದಿನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಪಾಠವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ:
- ಕ್ಷಣಿಕ ಸುಖ: ಅಧಿಕಾರ, ಅಂತಸ್ತು ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತು ಎಂಬುದು ಕನಸಿನ ಅಂಬಾರಿಯಂತೆ. ಅದು ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ. ನಾವು ಯಾವುದನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಅರಸುತ್ತೇವೆಯೋ, ಅದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಒಂದು ಕನಸಿನಂತೆ ಕರಗಿ ಹೋಗಬಹುದು.
- ವಾಸ್ತವದ ಅರಿವು: ಬದುಕಿನ ಕಹಿ ಸತ್ಯವನ್ನೋ ಅಥವಾ ವಾಸ್ತವವನ್ನೋ ನೆನಪಿಸಲು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ‘ಸೊಳ್ಳೆ’ಯಂತಹ ಘಟನೆ ಸಾಕು. ನಾವು ಎಷ್ಟೇ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಹಾರಿದರೂ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಸತ್ಯವನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು.
- ಅಂತರಂಗದ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ: ಹೊರಗಿನ ರಾಜ ವೈಭೋಗಕ್ಕಿಂತ ಒಳಗಿನ ಶಾಂತಿ ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಶ್ರೀಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ‘ರಾಜಯೋಗ’ ಅಂದರೆ ಅದು ಸಂಪತ್ತಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ನಾವು ನಡೆಸುವ ಸಾರ್ಥಕ ಜೀವನ. ಕನಸುಗಳನ್ನು ಕಾಣೋಣ, ಆದರೆ ಆ ಕನಸುಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ವಾಸ್ತವದಿಂದ ದೂರ ಮಾಡದಿರಲಿ.
